Yedek Telefon
İnternet Bağlantı Hızını Ölçmek ve İyileştirmek
İnternetin yavaş olduğunu hissetmek ile bunu ölçmek arasında büyük fark var. Video takılıyor, sayfa açılmıyor, görüntülü görüşme donuyor... Ama sorun gerçekten hattınızda mı, modeminizde mi, yoksa telefonunuzun o an bulunduğu odada mı? Bu soruların cevabı ancak düzenli ve doğru yapılmış ölçümlerle bulunur. Aşağıda hem hız testini anlamlı biçimde yapmayı hem de çıkan sonuçlara göre neyi düzelteceğinizi adım adım anlatıyorum.
Önce Kavramları Netleştirin
Test sonuçlarında üç değer görürsünüz:
- İndirme (download): Video izlerken, sayfa açarken kullandığınız yön. Genellikle en büyük sayı budur.
- Yükleme (upload): Fotoğraf gönderirken, görüntülü görüşmede kendi görüntünüzü iletirken kullanılır. Çoğu ev bağlantısında indirmeden belirgin şekilde düşüktür.
- Gecikme (ping / latency): Milisaniye cinsinden ölçülür ve "tepki süresi"ni gösterir. Oyun ve görüntülü görüşme için hızdan daha kritiktir. 30 ms altı çok iyi, 100 ms üstü fark edilir gecikme demektir.
Bir de jitter vardır: gecikmenin ne kadar dalgalandığını anlatır. Yüksek jitter, ortalama hızınız iyi olsa bile sesin kesilmesine yol açar.
Adım Adım Ölçüm
- Ölçüm ortamını sadeleştirin. Evdeki diğer cihazlarda indirme, bulut yedekleme veya dizi izleme varsa test sonucu düşük çıkar. Mümkünse birkaç dakika için bu işleri durdurun. Kendi telefonunuzda da arka planda güncelleme yapılmadığından emin olun.
- Modemin yanında ilk testi yapın. wifi hızı test etme işini önce modemden bir iki metre uzakta, aynı odada yapın. Bu, hattınızın kapasitesini gösteren referans ölçümünüzdür. Testi tarayıcıdan veya güvenilir bir hız testi uygulamasından yapabilirsiniz; ikisi arasında küçük farklar normaldir.
- Aynı testi üç kez tekrarlayın. Tek ölçüm yanıltıcıdır; anlık bir dalgalanma sonucu bozabilir. Üç ölçümün ortalamasını not edin. Sonuçları bir yere yazmanız, ileride karşılaştırma yapabilmeniz açısından çok işe yarar.
- Evin farklı noktalarında ölçün. Salon, yatak odası, mutfak, balkon... Her noktada tek tek test yapıp değerleri kaydedin. Böylece evinizin "kapsama haritasını" çıkarırsınız. Modemin yanında 100 Mbps alıp yatak odasında 8 Mbps alıyorsanız sorun hattınızda değil, sinyal yayılımındadır.
- Kablosuz ve mobil veriyi karşılaştırın. Wi-Fi kapalıyken mobil veriyle test yapın. Mobil veri belirgin şekilde hızlıysa problem ev ağınızda; ikisi de yavaşsa telefon tarafında veya servis sağlayıcıda bir durum olabilir.
- Frekans bandını kontrol edin. Modern modemler 2,4 GHz ve 5 GHz olmak üzere iki ağ yayar. 2,4 GHz daha uzağa gider ama yavaştır ve kalabalıktır; 5 GHz çok daha hızlıdır ama duvarları zor geçer. Telefonunuzun hangi ağa bağlı olduğunu ağ ayarlarından görebilirsiniz. Modeme yakınken 5 GHz, uzak odalarda 2,4 GHz mantıklı seçimdir.
- Modemin yerini iyileştirin. Modemi yerden yükseğe, açık bir noktaya, evin merkezine yakın konumlandırın. Metal dolap içi, televizyon arkası, kalın duvar dibi ve akvaryum yakını en kötü yerlerdir. Yer değişikliğinden sonra aynı noktalarda testi yineleyip farkı görün.
- Kanal karışıklığını azaltın. Apartmanlarda onlarca ağ aynı kanalı kullanır. Modem arayüzünden kanalı otomatik yerine daha az kullanılan bir kanala sabitlemek 2,4 GHz'de belirgin fark yaratabilir. Ayrıca modemi ayda bir kez yeniden başlatmak, birikmiş oturum yükünü temizler.
- Telefon tarafını gözden geçirin. Cihazınız zaten yorgunsa hız testi yüksek çıksa dahi deneyim yavaş kalır. Arka planda çalışan uygulamaları azaltmak, gereksiz uygulamaları silmek ve depolama alanını rahatlatmak internet performansı algınızı doğrudan etkiler. Bekleyen bir işletim sistemi güncellemesi varsa ağ sürücüleri açısından tamamlamanız iyi olur.
- Sonuçları taahhüdünüzle karşılaştırın. Modemin yanında yaptığınız en iyi ölçüm, abone olduğunuz paketin çok altındaysa artık sağlayıcıyla görüşme zamanıdır. Elinizde tarih, saat ve konum bilgisiyle birlikte kayıtlı ölçümler olması bu görüşmeyi kolaylaştırır.
Sık Yapılan Hatalar
- Tek bir testin sonucuna kesin doğru gibi bakmak. Ölçüm anlıktır; farklı saatlerde, özellikle akşam yoğun saatlerde tekrarlanmalıdır.
- Wi-Fi hızını hat hızı sanmak. Kablosuz bağlantı her zaman hattın kapasitesinin bir kısmını yansıtır. Gerçek hattı ölçmek için kablolu bir cihazla test en doğrusudur.
- Megabit ile megabaytı karıştırmak. 100 Mbps bağlantıda indirme hızı saniyede yaklaşık 12 MB'tır. Aradaki sekiz katlık fark birçok kişiyi "hattım yavaş" yanılgısına düşürür.
- VPN açıkken test etmek. VPN, veriyi başka bir sunucudan geçirdiği için hızı düşürür ve gecikmeyi artırır. Test sırasında kapatın.
- Ekonomi/pil tasarrufu modu açık halde ölçmek. Bazı cihazlarda bu modlar ağ etkinliğini kısıtlar. Bataryayı korumaya yönelik ayarlar faydalıdır ama ölçüm sırasında sonucu bozar.
- Şifresiz veya çok kalabalık ağda test etmek. Ağınıza izinsiz bağlanan cihazlar bant genişliğini paylaşır. Güçlü bir ağ şifresi hem güvenlik hem hız meselesidir.
- Sadece indirme hızına bakmak.
Faydalı bağlantılar